Dilemma’s in de oorlogsfotografie

Rwanda, Srebrenica en op dit moment Syrië. Landen die we ons blijven herinneren als plekken waar op grote schaal mensen werden vermoord, gemarteld en verkracht. En oorlogsfotografen zijn hier belangrijke getuigen van. Zij maken de wereld bewust welk afschuwelijk leed er in de wereld plaatsvindt. Maar tegen welke dilemma’s lopen zij aan?

In deze aflevering worden de afwegingen verkend die oorlogsfotografen en nieuwsredacties maken wanneer ze rampen en conflicten in beeld brengen. Maae hoe doe je dat? Hoe breng je zo iets eerlijk in beeld? Is zelfcensuur een journalistieke zonde als je slachtoffers van een bombardement uit beeld laat? Welke afweging weegt zwaarder: oorlog waarheidsgetrouw in beeld brengen of respect voor nabestaanden?

Om deze vragen te beantwoorden ging In Tweestrijd in gesprek met oorlogsfotografen Jeroen Oerlemans, Teun Voeten en de Duitse Christopher Bangert. De laatste bracht vorig jaar het fotoboek met de provocatieve titel Warporn uit. Met dat boek kijkt Bangert kritisch naar het zelfcensuur in de media.

Ook werd gesproken met Wilco Versteeg. Hij promoveert binnenkort in Parijs met een proefschrift over oorlogsfotografie.

Verder komen de beeldredacteur van de Correspondent, Sterre Sprengers en beeldredacteur van het NRC, Robert van Venetië aan bod. Zij praten over de afwegingen die zij dagelijks maken. Een andere afweging is beeldtaal. Het lijkt namelijk soms wel dat Afrika in ons collectieve geheugen enkel bestaat uit slachtoffers. Maar is dat geen clichébeeld? In welk frame giet je een nieuwsonderwerp?

Tip: zet de instellingen op HD, 1080p. Wil je op de hoogte blijven van actuele ontwikkelingen en debatten in de oorlogsjournalistiek? Dan kun je In Tweestrijd ook volgen op Twitter.

 

Advertenties

Even voorstellen: Jeroen Oerlemans

Al 25 jaar doet hij verslag vanuit de grootste brandhaarden: oorlogsfotograaf Jeroen Oerlemans. Met zijn indringende beelden won hij drie keer de Zilveren Camera, de belangrijkste journalistieke fotoprijs in Nederland. Dat zijn vak ondanks grote voorzorgsmaatregelen levensgevaarlijk is, bleek in 2012. Toen werd Oerlemans ontvoerd in Syrië en overleefde een ontsnappingspoging. Gelukkig werd hij bevrijd en kan hij het navertellen.

“Geen enkel verhaal is het waard om te sterven. Want als jij het niet overleeft, kan je jouw verhaal ook niet meenemen.”

Even voorstellen: Ronald Ophuis

Kunstenaar Ronald Ophuis maakt controversiële schilderijen waarin menselijk lijden centraal staat. Door de meest gruwelijke scènes te schilderen, wil hij de kijker een spiegel voorhouden. In die scènes schuilt geen oordeel en kiest hij geen partij. Voor zowel slachtoffer als dader probeert hij empathie op te wekken. Wat drijft die persoon om iemand zo iets vreselijks aan te doen? Hij noemt zich dan ook niet alleen schilder, maar ook oorlogsjournalist.

Even voorstellen: Christoph Bangert

Christoph Bangert

De Duitse oorlogsfotograaf Christoph Bangert bracht vorig jaar het boek ‘Warporn’ uit. In dat boek plaatste hij de meest gruwelijke foto’s die redacties niet wilden publiceren. Hij begrijpt dat media die beelden niet zomaar willen plaatsen. Maar volgens hem ontstaat daardoor wel een te eenzijdig en rooskleurig beeld over hoe oorlog er werkelijk uitziet.

Meer over zijn boek ‘Warporn’ en zijn ervaringen als oorlogsfotograaf zijn te zien in de documentaire ‘In Tweestrijd’.